Cẩm nang nhập môn chữ Hán

Hệ thống vận hành thế nào

Mỗi chữ được dựng từ các nét (chỉ có một nhúm nét cơ bản — ngang 一, sổ 丨, phẩy 丿, chấm 丶, móc 亅), viết theo thứ tự cố định: trên trước dưới sau, trái trước phải sau, ngoài trước trong sau. Nét ghép thành thành tố, và thành tố ghép thành chữ:

• Chữ tượng hình — tầng cổ nhất: 山 shān (núi), 口 kǒu (miệng), 人 rén (người). Chỉ tồn tại vài trăm chữ; chúng là bảng chữ cái của mọi thứ còn lại.
• Nghĩa + nghĩa — 好 hǎo (tốt) = nữ 女 + con 子; 明 míng (sáng) = mặt trời 日 + mặt trăng 月.
• Nghĩa + âm — chiếm đa số: 妈 mā (mẹ) = nữ 女 (nghĩa) + ngựa 马 mǎ (âm). Nhận ra thành tố chỉ âm và bạn thường có thể đoán cách đọc một chữ trước cả khi học nó.

Bộ thủ là thành tố mà từ điển dùng để xếp một chữ — thường là phía mang nghĩa. Học 50 bộ thủ phổ biến nhất và những chữ lạ thôi còn là nhiễu loạn: 说 语 请 谢 đều mang 讠(ngôn), nên tất cả đều liên quan đến chuyện nói năng.

30 chữ đầu tiên của bạn

Hãy bắt đầu với những chữ vốn là thành tố của các chữ khác — từng chữ dưới đây đều tái xuất bên trong những chữ phức tạp hơn:

• Thiên nhiên — 日 rì (mặt trời) · 月 yuè (mặt trăng) · 水 shuǐ (nước) · 火 huǒ (lửa) · 木 mù (cây) · 山 shān (núi)
• Con người — 人 rén (người) · 女 nǚ (nữ) · 子 zǐ (con) · 口 kǒu (miệng) · 心 xīn (tim) · 手 shǒu (tay)
• Vị trí & kích thước — 上 shàng (trên) · 下 xià (dưới) · 中 zhōng (giữa) · 大 dà (to) · 小 xiǎo (nhỏ) · 多 duō (nhiều)
• Thường ngày — 一二三 (một, hai, ba) · 门 mén (cửa) · 车 chē (xe) · 马 mǎ (ngựa) · 好 hǎo (tốt) · 不 bù (không)
• Động từ đầu tiên — 是 shì (là) · 有 yǒu (có) · 来 lái (đến) · 去 qù (đi) · 吃 chī (ăn) · 说 shuō (nói)

Viết mỗi chữ dăm ba lần theo đúng thứ tự nét trong khi đọc to nó lên. Ba mươi chữ vào tay, bạn sẽ bắt đầu nhận ra thành tố trên biển hiệu cửa tiệm — khoảnh khắc ấy chính là lưỡi câu.

Mẹo học từ giáo viên của chúng tôi

1. Thành tố trước, chữ sau. Đừng bao giờ học thuộc một chữ phức tạp như một bức tranh; tách nó thành các phần và các phần sẽ gánh nó.
2. Thứ tự nét không phải sự câu nệ. Viết đúng thứ tự khiến chữ bạn dễ đọc, tay bạn nhanh hơn, và các ứng dụng nhập liệu viết tay thực sự nhận ra bạn.
3. Mười chữ mỗi tuần thắng bảy mươi chữ vào Chủ nhật. Trí nhớ chữ Hán xây bằng lặp lại ngắt quãng; những bộ nhỏ hằng ngày sống sót, những màn anh hùng cuối tuần bốc hơi.
4. Đọc sớm, đọc thấp. Sách thiếu nhi và món ăn trên thực đơn ở đúng trình độ thật của bạn dạy nhiều hơn việc dán mắt vào flashcard — nhận diện giữa đời thực mới là kỹ năng.

Cẩm nang này dùng cùng cách tiếp cận thành-tố-trước như bộ vở luyện chữ Hán HSK tự biên soạn của chúng tôi — những cuốn vở mà các lớp học của chúng tôi đã mài giũa từ khi trường viết ra chúng lần đầu.